Elektrische aansluiting opwaarderen?

In de praktijk blijken milieubewuste gebruikers van warmtepompen vele honderden euro’s teveel te betalen aan het netwerkbedrijf omdat ze onnodig naar een zwaardere aansluiting of krachtstroom zijn gegaan. Deze blog legt uit dat dit zeker niet altijd nodig is.

Nu we met elkaar van het gas afgaan en overgaan op all-electric oplossingen met warmtepompen, IR-Panelen en inductiekookplaten zal er in sommige gevallen wat met onze elektrische aansluiting van het huis moeten gaan gebeuren. Ik wist tot voor kort niet eens wat voor elektrische aansluiting ik nu gebruik en dacht dat als ik van het gas af ga ik zou gaan besparen op de netwerkkosten. Dit laatste blijkt alleen op te gaan als je als consument samen met je elektricien goed oppast. Vroeger was een iets zwaarder uitgevoerde elektrische aansluiting (3*35A in plaats van 3*25A) amper duurder. Een tijdje geleden zijn de maandelijkse kosten van de 3*35 A aansluiting behoorlijk gestegen. Dat kan zomaar 600 euro per jaar schelen, daarmee is je voordeel van het verdwijnen van de gasaansluiting mooi weer helemaal weg! Dus laat je niet zomaar een verhoging van je aansluiting naar 3*35 A aanpraten!

Gelukkig blijken er namelijk apparaten te bestaan (warmtepompen en inductiekookplaten) die slim de maximale stroom die ze gebruiken afstemmen op wat je beschikbaar hebt. Mocht je net de wasmachine aan hebben staan dan kan een goede warmtepomp dat zien en zijn eigen gebruik aan stroom aanpassen. Lees bijvoorbeeld op de warmtepompinfowebsite meer over de piekschakeling.

Bij elektrisch koken met inductie zijn er allemaal smaken te koop met heel verschillende maximale vermogens. Als je wilt kun je zelfs op een gewoon stopcontact een kookplaat met 4 pitten aansluiten. Wel zullen er dan maximaal twee pitten tegelijk op vol vermogen kunnen draaien. Ook hier geldt, vooraf even goed opletten. Als je de juiste aansluiting hebt kun je met een dubbele groep meer stroom aansluiten. Dan krijg je een zogenaamde Perilex aansluiting. Niet alle kookplaten kunnen zomaar bij jou aangesloten worden, maar er zijn voldoende goede oplossingen. Inductie gebruikt de minste stroom en kan dus het makkelijkst op elke aansluiting worden gebruikt.

Zware elektrische apparaten (meer dan 7,3Kw) moeten soms op krachtstroom worden aangesloten. Zoals een sauna, elektrische auto, sommige kookplaten en soms een warmtepomp. Dat hoeft niet extra geld te kosten als je al een 3-fase aansluiting hebt. Wel is de aanleg van krachtstroom iets dat je aan de vakman overlaat.

Ga je elektrisch je water verwarmen met een doorstroomtoestel (bijvoorbeeld de apparaten van Clage die onder andere door Thuisbaas van Urgenda worden geïnstalleerd bij het gasvrij maken van de woning. Deze heaters voor de douche gebruiken 11-13,5 Kw. Heaters voor het bad zelfs 18-27 kw.

Als je niet weet wat jouw huidige aansluiting is, kijk dan op bij Enexis voor het verzorgingsgebied rond Roermond.  Daar kun je zien welke aansluiting je nu hebt en wat de kosten zijn voor opwaarderen. Ik blijk een 1*35 afgezekerde aansluiting te hebben. Als ik een warmtepomp wil installeren moet ik minstens naar 3 fase, hetgeen me 248 euro kost als ik naar 3*25A ga. Als ik naar 3*35A ga ben ik ook 248 euro lichter maar dan ga ik ook 50 (!) euro per maand meer vastrecht betalen. Voordat ik dat doe, ga ik wel eerst na of dat echt nodig is.

Op deze pagina lees je hoe warmtepompbezitters kunnen voorkomen dat ze onnodig 600 euro per jaar uitgeven. Er zal zeker een lobby ontstaan om de flinke prijsverhoging aan te pakken, maar ik ben bang dat de hogere netwerkkosten een blijvertje zijn. Vaak kun je met een prioriteitsschakeling die ook via Thuisbaas verkrijgbaar is de apparaten apart schakelen om overbelasting te voorkomen en toch bij de goedkopere 3*25A aansluiting te blijven.

Voor de details verwijs ik naar onderstaande tabel. Ik ben geen elektricien dus gebruik de tabel als indicatie en spreek er vooral over met je installateur.

aansluiting Prijs/maand Prijs/jaar opwaardeer kosten Indiv. Zekering Max Kw indiv Max Kw dubbel Perilex Max Kw 3 fasen rode stekker Maximale Kw totaal
1 * 35  € 18,69  € 224  € – 16 A 3,7 8
3 * 25  € 18,69  € 224  € 248,00 16 A 3,7 7,4 11 17
3 * 35  € 68,00  € 816  € 248,00 25 A 5,8 11,5 17 24
Share
Posted in IR verwarming, Tips, van het gas af, warmtepomp | Leave a comment

WarmteTransitieMaker

Sinds deze week ben ik een WarmteTransitieMaker en aangesloten bij de WarmteTransitieMakers. Al sinds vorig jaar oriënteer ik me op de warmtevraag in de gebouwde omgeving. Hoewel we zelf onze elektriciteit kunnen opwekken via zonnepanelen op het dak is de grootste energievraag gelegen in de verwarming van ons huis. Met een gemiddeld verbruik in Nederland van 1400 m3 gas en zo’n 3500 kWh stroom is de totale energiebehoefte 17500 kWh per jaar (elke m3 gas komt ongeveer overeen met 10 kWh energie). Dat is fors meer dan je met zonnepanelen op je eigen huis kunt opwekken. Energiecoöperaties helpen burgers al om hun huis te isoleren (minder energie te gebruiken, altijd de beste eerste stap), zelf stroom op te wekken en deel te nemen in zonneparken en windmolens. Hier Opgewekt, de landelijke organisaties die de energiecoöperaties helpt, heeft nu ook een poot Hier Verwarmd, om nadrukkelijk naar de warmtevraag te kijken. Zo organiseerde zij vorig jaar een interessante workshop bij ThermoBello, het voor zover ik weet enige coöperatieve warmtenet in Nederland. De warmte wordt centraal in de wijk met een warmtepomp opgewekt en via pijpen gedistribueerd naar de woningen. De wijk is zelf eigenaar van dit warmtenet, waardoor de kosten laag kunnen blijven en er geen winsten naar grote bedrijven of het buitenland vloeien. Ik vond dat een inspirerend verhaal zeker omdat dit ook in Denemarken al veelvuldig wordt toegepast. Zelf je eigen warmte opwekken, wie wil dat nu niet?

Op dit moment wordt gepland om in onze straat (de Kapellerlaan in Roermond) de riolering te vernieuwen. Alles gaat open en dit lijkt een mooi moment om verwarmingsbuizen in de grond te plaatsen voor wijkwarmte. Het alternatief voor gasloos verwarmen voor onze wijk zou zijn met individuele (lucht-water)warmtepompen. Waarschijnlijk een goede oplossing waarbij iedereen zelf kan kiezen voor de voor hem/haar beste oplossing. Maar iedereen moet ook zelf het wiel gaan uitvinden, zelf offertes opvragen, onderhandelen en toezien dat alles goed wordt aangelegd. Recent werd ook duidelijk dat mensen zich zorgen maken over al die warmtepompen in de gebouwde omgeving. Gaat dit niet veel te veel lawaai/geluidsoverlast op leveren? Al met al voldoende goede redenen om eens na te denken over een centrale warmtebron in de wijk. Ik noem dit project Buurtwarmte de Kapel. Wat zou dit project kunnen inhouden?

Bijvoorbeeld op alle geschikte grote daken in de wijk worden PVT (zonnepanelen met warm water voorziening) panelen neergelegd waarvan de warmte in de zomer in de grond of buffervat wordt opgeslagen om in de winter beschikbaar te zijn voor verwarming. In de winter zal een centrale warmtepomp het water uit de voorraad opwaarderen naar 55 graden en dit water via het te installeren wijkwarmtenet bij de mensen thuis brengen. In de huizen verwarmt dit water via lage temperatuur radiatoren of vloerverwarming de woning. Voor de warmwatervoorziening heeft iedereen een elektrische verwarmer nodig om legionella te voorkomen. Mochten mensen hun huis nog niet hebben geïsoleerd en hogere watertemperaturen nodig hebben, dan kan dit met een eigen boosterwarmtepomp of zolang het gas nog in de wijk aanwezig is, met een (kleine) CV ketel.

Als WarmteTransitieMaker zal ik de komende tijd dit plan verder gaan uitwerken om te zien of omwonenden, gemeente, energiebedrijf en andere belanghebbenden dit soort burgerinitiatieven ziet zitten. Ik kan dit niet alleen, heb jij zin en tijd om mee te denken en de warmtetransitie vorm te geven, laat het me weten!

Share
Posted in energiebesparing, Isolatie, RoerOm Energie, Uncategorized, van het gas af, warmtenet, warmtepomp, Zonne-energie | Leave a comment

De warmtepomp als toverdoos om zonder gas te verwarmen?

Ongelooflijk hoeveel de hashtag #vanhetgaslos op dit moment losmaakt in de media. Waar vorig jaar gasloze wijken nog niet eens wettelijk waren toegestaan worden nu in het kader van het klimaatakkoord alle zeilen bijgezet. Een verbod op de CV ketel lijkt haast onvermijdbaar en de warmtepomp wordt alom bejubeld. Zoals ik al eerder schreef wil ik al drie jaar graag de volgende stap in energiebesparing in ons huis realiseren. Een warmtepomp lijkt mij een reëel alternatief maar het vinden van een installateur met kennis en de wil om ons “oude” huis te verwarmen met lage temperatuur warmte en een warmtepomp is tot nu toe niet echt gelukt. Wel ben ik veel wijzer geworden over het begrip warmtepomp en die kennis wil ik graag delen. Graag verwijs ik naar de zeer goede pagina van Milieucentraal over de warmtepompen, echt een aanrader. De tekst hieronder gaat in op zaken die ik recent geleerd heb en waarover het in de media veel gaat.

Op de vraag “wie heeft er een warmtepomp in huis” worden in een volle zaal nog niet veel vingers opgestoken. Toch heeft iedereen een koelkast of vriezer in huis die met warmtepomp technologie werkt. Dat leert ons direct heel veel over de warmtepomp, erg veel onderhoud heb je niet nodig bij een warmtepomp. Af en toe het rooster schoonmaken, meer komt er niet aan te pas. Dat is wel anders dan met de CV Ketel die regelmatig door een monteur moet worden nagekeken.

Een warmtepomp is heel erg goed in het via comprimeren van gas de temperatuur van de koelvloeistof te beïnvloeden. Bij een koelkast wordt de warmte verwijderd uit de koelkast en met een hoge temperatuur afgegeven aan de ruimte waarin de koelkast staat. Een warmtepomp voor verwarming doet het net andersom. Die kan de koelvloeistof in de warmtepomp van 10 graden opwaarderen naar 35 graden. De warmte wordt daarbij onttrokken aan de bron.
Voor wat betreft geluid van de warmtepomp is de bron waar de warmtepomp zijn warmte uit haalt relevant. Als je gaten in de grond boort en hiermee warmte gaat oogsten uit de bodem (een grondgebonden warmtepomp), heb je amper geluid (!). De warmtepomp zelf bromt misschien wat, maar dat zal niet als hinderlijk worden ervaren. De temperatuur in de bodem is constant en niet afhankelijk van het weer of temperatuur buiten. Dit is de mooiste vorm van verwarmen met een warmtepomp maar ook de duurste. Voor individuele huizen loont de bronboring zich vaak niet en boren mag ook zeker niet op alle plaatsen. Als alternatief voor een diepe boring kun je een spiraal van 10 meter hoog/diep in je tuin laten ingraven of een lang leidingnet in je tuin integreren om zo warmte uit de bodem te oogsten. Voor huizengroepen, complexen of wijken zou een bronboring van 100 meter wel kunnen lonen en een mooie geluidsarme oplossing kunnen zijn. Voor deze gezamenlijke projecten kan ook seizoensopslag worden gebruikt. Dus warmte die in de zomer over is wordt opgeslagen om in de winter te gebruiken. Ik ben aan het onderzoeken of wij in onze wijk zoiets zouden kunnen doen.
Als je een individuele bron hebt is koeling in de zomer essentieel. Op die manier wordt jouw bron weer opgeladen voor het nieuwe seizoen. Soms zetten mensen de warmtepomp in de zomer uit, om energie te besparen, maar dit kan tot gevolg hebben dat de bron teveel warmte verliest en je uiteindelijk in de kou gaat zitten in de toekomst. Laat de pomp maar gewoon draaien.
In veel gevallen zal een lucht/water warmtepomp worden gehanteerd. Uit de buitenlucht wordt door de warmtepomp warmte geoogst. Dit gaat beter naar mate de buitentemperatuur hoger is, of andersom slechter als het koud wordt. De lucht wordt met een grote ventilator langs de warmtewisselaar geblazen, wat ook de reden is waarom deze vorm duidelijk meer geluid produceert. Dat is wel iets om mee rekening te houden. Doordat deze warmtepomp slechter werkt bij lage temperatuur is het essentieel dat je lage temperatuur verwarming zoals vloer- of wandverwarming hebt of Lage temperatuur radiatoren gebruikt. Alleen dan kan je met water van 30-35 graden je huis warm stoken. Heb je dat niet, dan is een hybride systeem waarbij op de koude dagen een gewone CV ketel de warmtevraag regelt een optie. In voor- en naseizoen verwarmt de warmtepomp, op hele koude dagen de CV. De later nog te noemen CO2 en Propaan warmtepompen kunnen ook een hogere watertemperatuur produceren en daardoor beter ingezet worden als je nog ouderwetse radiatoren hebt. Deze zijn echter nog nieuw in de markt.

Net als bij een koelkast zit er een koelmiddel in de warmtepomp. Geen CFK’s meer (Chloor/Fluor koolwaterstoffen) die vroeger de veroorzakers waren van het gat in de ozonlaag maar wel HFK’s (fluor koolwaterstoffen, die minder schadelijk zijn) die echter in Europees verband ook afgebouwd gaan worden. In de toekomst zullen warmtepompen werken op CO2 en propaan. Net als bij een koelkast merk je eigenlijk niets van deze chemicaliën. Ze zitten opgesloten in een gesloten circuit. Alleen bij een lekkage of reparatie aan het systeem zou dit middel moeten worden bijgevuld. Ik denk dat het belangrijk is bij de aanschaf van de warmtepomp te laten vastleggen hoe lang de fabrikant de navulmogelijkheid garandeert (Vaillant garandeert 15 jaar bijvoorbeeld). CO2 en propaan warmtepompen lijken beter toekomstbestendig, maar die zijn er nog niet volop en dus ook voorlopig nog duurder.

COP? in de media hoor je ook veel de afkorting COP, die staat voor coëfficiënt of performance. Deze COP is de reden waarom de warmtepomp zo’n mooie toekomst wordt toebedeeld. De warmtepomp is in staat om van 1 kW stroom 4 kW warmte te maken, de meeste warmte wordt immers uit de bron geoogst. Daarmee is een warmtepomp veel zuiniger dan de huidige CV-ketels, elektrische CV ketels of IR panelen. Daardoor dat de energiekosten bij het verwarmen van je woning met een warmtepomp ook lager kunnen zijn dan de huidige kosten met gas en je een warmtepomp ook terug kunt verdienen. De terugverdientijd is echter vaak langer dan 10 jaar.  Als de gasprijs gaat stijgen, wat wel wordt verwacht door de experts, dan is een warmtepomp nog sneller interessant.
Een COP van 4 wordt alleen gehaald bij verwarming van je huis met lage temperatuur (water van 35 graden) en zeker niet bij verwarmen van het Douche- en badwater. Heb jij nog geen LTV (Lage Temperatuur Verwarming) dan is de COP veel lager en is het veel lastiger je investering terug te verdienen. In de Volkskrant is een kritisch artikel geplaatst over de roep om warmtepompen, wat weer tot veel ingezonden brieven heeft geleid. De voor- en tegenstanders buitelen over elkaar en de straat heen.
Als je wat wilt doen in jouw huis om het klaar te maken voor de toekomst, dan blijft isoleren de allereerste stap. Daarna moet je aan je ventilatie en kierdichtheid werken, vervolgens Lage Temperatuur verwarming installeren en pas daarna ga je aan de warmtepomp. Die je natuurlijk het beste op je eigen zonnestroom laat draaien! Lage temperatuur verwarming kan vloer- of wandverwarming zijn, maar ook Lage Temperatuurradiatoren in plaats van je huidige radiatoren. Als je je huis goed geïsoleerd hebt zijn je radiatoren vaak te groot voor de nieuwe lagere warmtevraag. Een ventilator als Speedcomfort kan dan al voldoende zijn.

Een waarschuwing vooraf bij het isoleren: Doordat je gaat isoleren gaat je energierekening omlaag. Daardoor wordt het lastiger om de warmtepomp terug te verdienen. Het is daarom verstandiger vooraf naar het totaalplaatje te kijken. Isoleren hoort bij de totale maatregelen en de totale warmtevraag in Nederland moet echt naar beneden om aan de klimaatdoelstellingen van Parijs te voldoen. Isoleren blijft dus gewoon super belangrijk!

Woon je in een redelijk recent gebouwde woning (na 1980) dan ben je het snelst van het gas af en kun je goed met een warmtepomp aan de gang. Woon je in een oudere woning (bijvoorbeeld zoals ons huis van 1925) dan is het veel lastiger.  Experts zeggen dat deze mensen gewoon moeten wachten tot de warmtepomp goedkoper is geworden. Toch blijf ik positief en hoop binnenkort toch te kunnen laten weten dat de warmtepomp (waarschijnlijk hybride) er bij ons ook komt. Dan stel ik graag mijn huis open om te laten zien dat een warmtepomp ook in een oud huis kan, al denk ik niet dat volledig van het gas af bij ons er nu al kan komen. Tenzij we natuurlijk een wijkverwarming krijgen in onze straat……

 

Share
Posted in energiebesparing, energieneutraal, Groene Energie, Isolatie, Klimaatverandering, Nederlandduurzaam2050, Tips, Volhoudbaarheid, warmtenet, warmtepomp, Wonen, Zonne-energie | Leave a comment

Uitslag van de enquête

Vorige maand verstuurde ik aan mijn nieuwsbriefabonnees de eerste enquête van DuurzaamRoermond in de geschiedenis. Leuk om te maken, spannend of mensen hem zouden invullen en leuk om de resultaten te kunnen lezen. Uit de resultaten bleek dat jullie gemiddeld 4 minuten met de enquete bezig waren. De respons was 55 deelnemers, hetgeen betekent dat 50% van de mensen die de nieuwsbrief openden, de enquete ook invulden. Ik heb geen vergelijkingsmateriaal maar dit lijkt me een goed resultaat voor zo’n eerste keer.

De conclusie van de enquête is dat mijn lezers goed bezig zijn op het gebied van Volhoudbaarheid. Meer dan 75% heeft al zonnepanelen, de (meest koop)woningen hebben voor 78% spouwmuurisolatie en zelfs 81% HR++ glas. Meer dan de helft heeft een label A of B voor zijn woning, daarbij wel aangetekend dat 22% geen idee van zijn label heeft.

De vraag over gasloos verwarmen leerde dat 36% al weet wat de CV ketel gaat vervangen en nog eens 42% denkt wel een idee te hebben. 21% heeft geen enkel idee. De CV ketel gaat dan vervangen worden door een (hybride)warmtepomp. Dit antwoord kwam al voordat in de media de uitfasering ten gunste van de warmtepomp uitgebreid in het nieuws kwam, dus zoals gezegd, een goed geïnformeerd lezerspubliek! Gasloos verwarmen wordt door veel mensen nog als een brug te ver of lastig ervaren.

Ik vroeg ook wat mensen over hebben voor een energieadvies als ze dat nodig hebben. Ik vroeg dat omdat in Roermond de energiecoöperatie RoerOm Energie graag aan de gang wil gaan met energiecoaches en advisering aan bewoners. In de afgelopen maanden bezocht ik verschillende energiecoöperaties in de buurt. Allemaal hebben ze een andere aanpak en niet alles is even effectief. Jullie antwoorden helpen mij om verder na te denken over de aanpak van dit thema, samen met het bestuur van RoerOm Energie. Het meest werd het antwoord gekozen waarbij het bedrag niet zo relevant was als dit bedrag maar terugverdiend kan worden als de offerte ook wordt uitgevoerd. Dat lijkt mij persoonlijk ook een sympathieke aanpak.

Als je alle resultaten wilt nalezen dan kun je dat op de samenvattingspagina bij SurbeyMonkey doen. Kijk maar eens of je bij de gemiddelde lezers hoort.

Degenen die de moeite namen de enquête in te vullen maakten kans op een boek. Dit is dit keer gewonnen door Niels. Het boek “Duurzaam Denken, Doen” is onderweg. Heb je niets gewonnen, blijf meedoen, je mening wordt gewaardeerd.

Share
Posted in energiebesparing, energieneutraal, IR verwarming, warmtepomp, Zonne-energie | Leave a comment

Help! Mijn brood rijst niet goed (meer)

 

Op het plaatje staat een prachtig gerezen brood. De noodkreet uit de titel heeft dan ook geen betrekking op de huidige situatie. Na de door mij beschreven reparatie (zie de vorige blogpost hierover) doet de broodbakmachine (Panasonic SD-ZB2502) het weer fantastisch. Het brood rijst weer uitstekend en het brood is weer luchtig en lekker. Dit sluit een jaar van trouble shooting af, de reden voor het nogmaals schrijven over dit probleem. Ik hoop dat heel veel mensen die problemen met het rijzen van het brood hebben, deze blog lezen en voor een paar euro hun dure broodbakmachine kunnen laten repareren.

Bij ons thuis wordt al vier jaar elke twee dagen een brood gebakken. Helaas was het resultaat in het afgelopen jaar niet wat het moest zijn. Soms lukte het, veel vaker was het resultaat een ingestort brood of een amper gerezen, dus hard en niet luchtig brood. Zoeken naar oorzaken op het internet gaf redenen als “gist is oud”, teveel water, te weinig water, temperatuur van de ingrediënten niet goed (te warm, te koud), teveel zware ingrediënten als noten, etc., etc., etc. Alles hebben we gevarieerd en gewijzigd. Met geen enkel positief resultaat. Nicole gaf al maanden geleden aan dat de machine overleden was, ik als techneut snapte dat niet omdat de machine soms wel goed brood gaf. Wel moest ik toegeven dat het brood steeds vaker mislukte en de laatste paar keer was het gewoon niet goed gemengd. Ik was overtuigd, de machine was defect. Gelukkig vond ik een internet bericht dat mij richting een defecte condensator stuurde. Als een condensator spanning gaat lekken, neemt de kracht van de menger af en kun je met de hand de kneder tegenhouden. Dat was duidelijk aan de hand bij onze machine. Ik heb zoals beschreven de condensator vervangen en alles is weer goed. Kosten 7 euro!

ik had nooit gedacht dat een slecht gerezen brood veroorzaakt kon worden door een slechte condensator. Pas toen het brood niet goed gemengd bleek te zijn na het programma viel het kwartje dat er met de kneder wat mis was. Een simpel probleem dat makkelijk opgelost  kon worden. Op het internet is ook te lezen dat machines met dit defect soms worden opgestuurd naar Panasonic. Na “reparatie” of controle werkt de machine nog niet. Ik heb vandaag Panasonic gebeld en zij boden aan deze handleiding te plaatsen bij de FAQ’s van de machine. hopelijk voorkomt dat wat de meeste mensen zullen doen: weggooien omdat ze geen idee hebben hoe te repareren en de speciaalzaak een reparatie van meer dan 100 euro zal aanraden en de klant zal adviseren een nieuwe te kopen. Eeuwig zonde als je ziet hoe makkelijk het te repareren is. Ik zal Panasonic vragen of de passende condensator bij hen gekocht kan worden, dan is de reparatie nog makkelijker.

Als je niet zo handig bent als ik, ga dan met je machine naar het plaatselijke repair café, laat de eerdere blogpost lezen en ga weer lekker aan de bak!

Share
Posted in circulaire economie, Repair Café, Tips | Leave a comment